NhoVeNguoiAnh

CHƯƠNG II

Nhớ Về Người Anh

Nguyễn Khoa Phước

Cựu Nghị Sĩ Việt Nam Cộng Hòa,

là em ruột của Thiếu Tướng Nguyễn Khoa Nam.

Cuối tháng 3 năm 1998, anh Thời, cựu SVSQ khóa 3 Thủ Đức đến nhà tôi mượn tấm ảnh của Tướng Nguyễn Khoa Nam và tặng tôi một số Đặc San NKN do các anh đồng khóa ấn hành từ mấy năm nay. Anh Thời đã yêu cầu tôi viết vài hàng về anh Nam, người anh ruột của tôi. Tôi xúc động vô cùng! Từ mấy năm nay, tôi không muốn viết về anh Nam nữa, tôi muốn để cho tâm tư lắng xuống và nỗi buồn chia cắt ruột thịt vơi dần theo thời gian, nhưng với anh Thời và cũng như tất cả các anh cựu khóa 3 Thủ Đức, tôi không thể từ chối được vì các anh là bạn thân của anh tôi. Đến giờ phút này, các anh đã ngoài 70, còn ngồi lại với nhau để viết cho nhau và cho các chiến hữu QLVNCH những tâm tình và những kinh nghiệm. Đó là điều thật đáng quý. Tôi kính trọng các anh là ở chỗ đó. Những gì tôi viết ở đây về Thiếu Tướng Nguyễn Khoa Nam là những điều do chính tôi biết hoặc được nghe các anh em sĩ quan hay bạn bè kể lại trong suốt 12 năm bị giam cầm trong lao tù Cộng Sản. Thời gian anh ở trong quân ngũ từ 1953 cho đến 1975, tôi rất ít biết vì anh em tôi phải xa nhau, mỗi người một lãnh vực, mỗi người một hoàn cảnh. Tướng Nguyễn Khoa Nam, gốc làng An Cựu Tây, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên, sinh tại thành phố Đà Nẵng (Tourane) ngày 23 tháng 9 năm 1927. Gia đình chúng tôi có nhiều anh em nhưng các anh lớn mất sớm, đến năm 1975, chúng tôi chỉ còn lại một bà chị là Nguyễn Khoa Diệu Khâm, năm nay (2000) đã 82 tuổi đang ở Sài Gòn và tôi là em út. Anh Nam lớn hơn tôi 8 tuổi, thật ra chỉ đúng 7 năm 7 tháng. Ông thân sinh chúng tôi là cụ Thái Thường Nguyễn Khoa Túc, trước là Thanh Tra Học Chánh tại Đà Nẵng, về hưu năm 1941 tại Huế. Mẹ chúng tôi là bà Công Tôn Nữ Mộc Cẩn, thuộc dòng Tuy Lý Vương.

Anh Nam học Tiểu Học tại trường École des Garcons thành phố Đà Nẵng, từ 1933 đến 1939, sau đó ra Huế ở nội trú và tiếp tục học Lycée Khải Định. Anh đậu bằng Thành Chung Pháp năm 1943 và học tiếp lên đệ nhị cấp. Đến năm 1946, chiến tranh bùng nổ, cả gia đình chúng tôi phải tản cư, lúc bấy giờ anh đã 19 tuổi, định theo kháng chiến trong hàng ngũ Thanh Niên Tiền Phong nhưng mẹ tôi giữ lại. Năm 1947, hồi cư, anh Nam tiếp tục học lớp Đệ Nhị Toán nhưng sau đó theo học lớp Hành Chánh tại Huế. Năm 1951, anh giữ Chủ Sự Tài Chánh cho đến năm 1953 thì được gọi nhập ngũ khóa 3 Thủ Đức. Lúc đó tôi cũng có giấy gọi nhập ngũ vì đã đủ 18 tuổi nhưng được miễn vì còn vài tháng nữa thì tôi phải thi Tú Tài 2. Tháng 9 năm 1953, tôi vào Sài Gòn theo học Faculté des Sciences thuộc Université de Saigon thì gặp anh Nam. Chủ Nhật nào hai anh em chúng tôi cũng gặp nhau, hàn huyên, đi chơi tới mãi đến chiều Chủ Nhật tôi mới đưa anh lên nhà thương Grall để đáp chuyến xe của quân trường chở sinh viên sĩ quan về Thủ Đức. Tháng 10 năm 1953, anh ra trường tình nguyện vào binh chủng Nhảy Dù, đi học chuyên nghiệp rồi lặng lẽ theo đơn vị ra Bắc luôn, tôi không hề hay biết gì cả (lúc này cha mẹ tôi mất rồi nên anh làm theo ý thích của mình). Mãi khi nhận được thư anh từ một KBC ngoài Bắc, tôi mới biết anh ở trong một đơn vị Nhảy Dù đang hành quân ngoài đó. Tôi không có ý kiến gì vì biết tính anh tôi khi quyết định rồi thì không thay đổi được.

Tháng 8 năm 1954, sau hội nghị Genève chia đôi đất nước, anh theo đơn vị vào Sài Gòn, tôi đến thăm thấy anh mang lon Trung Úy. Thấy anh đã 27 tuổi rồi màvẫn còn sống độc thân, tôi hỏi anh có tính chuyện vợ con chưa. Anh cười và nói : Mình nhảy dù, lấy ai thì người đó dễ trở thành quả phụ, tội lắm! Tôi biết anh không muốn lập gia đình. Về sau này, bà con cô bác làm mai mối cho anh nhiều nơi xứng đáng, nhưng rồi anh cũng lờ đi. Năm 1955, anh trở thành Đại Đội Trưởng thuộc Tiểu Đoàn 7 Nhảy Dù và hành quân dẹp quân phiến loạn Bình Xuyên tại Sài Gòn. Sau đó anh được thăng Đại Úy và Sư Đoàn cử anh đi học Kỹ Thuật Dù tại Pau (Pháp) khoảng 8 tháng. Lúc này anh có mua được một căn phố nhỏ, một phòng ngủ, một phòng khách, ở Cư Xá Nhảy Dù trước Trường Đua Phú Thọ. Anh vẫn ở căn nhà này, không sửa sang gì nhiều cho đến ngày 30 tháng 4 năm 1975. Thật ra, phần lớn thời gian anh ở trong đơn vị mà ít khi về đây, vả lại về nhà một mình cũng buồn, có lẽ ở đơn vị vui hơn.

Năm 1956, anh Nam ở Pháp về được thăng lên Đại Úy, làm Đại Đội Trưởng Kỹ Thuật Dù trong trại Hoàng Hoa Thám. Anh mang lon Đại Úy mãi cho đến cuối năm 1965 khi anh giữ chức vụ Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 5 Nhảy Dù, tôi mới thấy anh lên Thiếu Tá. Từ lúc nắm Tiểu Đoàn 5 Nhảy Dù (TĐ5ND), anh đi hành quân khắp bốn Vùng Chiến Thuật. Khoảng tháng 3 năm 1966, TĐ5ND tham dự cuộc Hành Quân Liên Kết 66 tại Quảng Ngãi do Sư Đoàn 2 Bộ Binh tổ chức, anh có ghé về thăm gia đình tôi. Anh rất thương các cháu con tôi và nếu lúc nào có thì giờ rảnh là về nhà tôi tắm rửa, ăn cơm và thăm các cháu. Thời gian này, tôi đang làm Hiệu Trưởng trường Trung Học Đệ Nhất Cấp Trần Quốc Tuấn ở Quảng Ngãi. Đây là lúc anh em tôi gặp nhau nhiều nhất từ trước đến giờ, kể cả thời gian trước ngày anh mất. Thấy anh có vẻ buồn dù ta đang thắng, tôi hỏi anh, anh nói: Chiến tranh đem lại nhiều chết chóc và đau thương, hàng trăm xác Việt Cộng 15,16 tuổi phơi thây trên núi Tròn, bên đơn vị mình cũng có mười mấy binh sĩ hy sinh, tội quá! Kỳ này về phải lo cho các gia đình tử sĩ. Đầu năm 1970, anh được đặc cách lên Chuẩn Tướng và được đề cử giữ chức vụ Tư Lệnh Sư Đoàn 7 Bộ Binh kiêm Tư Lệnh Khu Chiến Thuật Tiền Giang. Tháng 11 năm 1974, thăng lên Thiếu Tướng và được bổ nhiệm làm Tư Lệnh Quân Đoàn IV và Vùng 4 Chiến Thuật cho đến ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Chiều ngày 1 tháng 5 năm 1975, Trung Úy Danh, Sĩ Quan Tùy Viên của anh Nam lên Sài Gòn báo tin cho chị tôi là bà Diệu Khâm biết là Thiếu Tướng Nguyễn Khoa Nam đã tuẫn tiết. Trung Úy Danh nói thêm Thiếu Tướng tự sát vào khoảng 6-7 giờ rạng ngày 1 tháng 5 năm 1975. Ông dùng tay mặt cầm khẩu Colt 45 bắn vào màng tang bên phải, máu thấm đầy quân phục, đầu ngã sang bên trái. Trên bàn giấy, chiếc cặp của Thiếu Tướng có một số giấy tờ và khoảng 40,000 đồng tiền Việt Nam. Bác Sĩ Trung Tá Hoàng Như Tùng và một số chiến hữu lo tẩm liệm và đưa linh cữu ra an táng tại Nghĩa Trang Quân Đội Cần Thơ ngày 2 tháng 5 năm1975. Tháng 3 năm 1984, vợ tôi, em dâu của anh Nam là bà Nguyễn Khoa Phước cùng cô cháu gái là Nguyễn Mạnh Diệu Thúy từ Sài Gòn về Cần Thơ xin hốt cốt, lúc này tôi đang ở tù tại trại giam Nam Hà-Ba Sao. Khi hài cốt được khai quật, nhà tôi thấy còn nguyên bộ xương, đặc biệt hàm răng còn rất tốt chưa trám và hư hỏng cái nào, một thẻ bài quân nhân có tên Nguyễn Khoa Nam, một cuốn kinh Phật đựng trong bao nylon và một khẩu Browning. Bộ xương đã được thiêu liền khi đó. Khi thiêu xong, tro hài cốt được gia đình đựng trong bình xứ, đem về Sài Gòn ngay hôm đó. Vài ngày sau, lễ phục tang được tổ chức tại chùa Già Lam với sự tham dự đông đủ thân nhân và bà con nội, ngoại. Hiện nay tro hài cốt của anh được đặt thờ tại chùa Già Lam, quận Gò Vấp, tỉnh Gia Định. Nói về cá tính của Thiếu Tướng Nguyễn Khoa Nam là một chuyện khó đối với tôi vì anh em tôi tuổi xa cách nhau. Trong gia đình, anh là một người ít nói, thích sống riêng một mình, nhiều lúc có tâm sự gì cũng không nói với ai nên có vẻ khó hiểu. Thời kỳ anh làm công chức cũng như khi nắm quyền chỉ huy trong quân đội, tôi thấy anh sốt sắng với mọi người nhưng hơi lạnh nhạt với bà con thân thuộc, nhiều bà con đã lên tiếng chê trách khi cần nhờ vả anh việc gì mà không được toại nguyện vì anh không tiếp.

Tôi nghĩ anh rất tình cảm, nhưng tình cảm của anh được biểu lộ một cách kín đáo và san sẻ đồng đều cho mọi người nhất là những người nghèo khổ như gia đình binh sĩ. Là một quân nhân thuần túy, anh không muốn chính trị, tôn giáo xen vào quân đội. Hồi còn làm Tư Lệnh SĐ7BB, có lần, một vị thượng tọa đến nhờ cậy một việc gì đó mà anh cũng không tiếp. Các vị linh mục bên Công Giáo hay các vị thượng tọa bên Phật Giáo, anh xử sự đúng lễ nhưng cũng không có gì đặc biệt hơn những người khác.

Anh có thể trở thành một nghệ sĩ tên tuổi nếu anh chọn ngành này. Hồi nhỏ, lúc còn học ở bậc Trung Học, anh đã là một họa sĩ. Năm 1945, tranh vẽ của anh đã được trưng bày ở phòng triển lãm. Trong các năm tản cư 1946 -1947, suốt ngày anh say mê bên khung vải, tranh vẽ đủ loại: sơn dầu, sơn bột, chì. Anh Nam cũng là một người có khiếu về âm nhạc và có trình độ ký âm khá. Anh từ nhỏ luôn luôn thích sống cô đơn tự lập, tư tưởng anh thấm nhuần triết lý Khổng Giáo và Phật Giáo.