|
| |
|
CHƯƠNG II
Kỷ Niệm Về
Nguyễn Khoa Nam
Vĩnh Bội
Tôi đặt bút xuống mặt bàn, nh́n một ṿng
quanh Thư Viện Quốc Gia Paris. Nhiều mái đầu tóc điểm hoa râm hay bạc
trắng như tôi - đến đây để t́m lại những cội nguồn - đang chăm chú dán mắt
vào những chồng sách cũ kỹ, úa vàng màu thời gian.
Ừ nhỉ! Cũng vào một buổi trưa hè oi bức như hôm nay! Tôi thở dài... nhớ về
bao nhiêu kỷ niệm thuở niên thiếu. Thời gian qua như bóng mây, thoáng chốc
mà đă gần 50 năm trôi qua. Giờ đây, bằng hữu trong nhóm chúng tôi đứa c̣n
đứa mất, mỗi đứa mỗi nơi, chỉ c̣n lại ḿnh tôi trơ trọi, lạc lơng giữa
kinh thành xa lạ này.
Nhớ lại ngày Tổng Khởi Nghĩa mùa Đông năm 1946! Huế đă đổi khác nhiều quá.
Một sự im lặng nặng nề đến ngạt thở, bao trùm cả hè phố, thỉnh thoảng chỉ
bị lay động bằng những hồi c̣i của đoàn lính lê dương đi tuần. Chúng tôi,
phần đông thuộc ba lớp đệ nhất trường Khải Định, cùng với các bậc đàn anh
như Cao Văn Khánh (sau này mệnh danh là con hùm xám Pleiku), Đoàn Huyên (sau
trở thành thượng tướng Việt Cộng), đă lên đường theo tiếng gọi của đất
nước trong thời binh lửa. Là những thanh niên yêu nước sinh vào thời chiến,
chúng tôi hăng hái bước nhịp nhàng theo điệu Tiến Quân Ca ra biên khu
chiến đấu chống Pháp, không muốn ngậm ngùi quay nh́n lại để thấy:
"Cả đô thành nghi ngút cháy sau lưng"
Chính Hữu
Những ư nghĩ vẩn vơ dẫn đưa tôi về với Nguyễn Khoa Nam. Chúng tôi trở lại
mái trường xưa vào đầu mùa Hè năm 1950 sau bốn năm xa cách. T́nh cờ v́ một
sự dồn lớp sao đó, tôi và Nam đă chọn được ngồi hàng ghế cuối, để dễ bề
nói chuyện thỏa thích mà không ai chú ư.
-Bội ơi, tau muốn làm báo, mi có chịu
không?
Tôi trả lời câu hỏi bất chợt của Nam:
-Tau có viết báo khi mô mà nói!
Tôi vẫn h́nh dung rơ ràng trong trí, dáng người mảnh khảnh, nho nhă có nụ
cười hiền ḥa, gương mặt xương xương, nước da trắng, môi hồng như con gái,
đôi mắt trong sáng, nhưng không kém phần ranh mănh ấy.
-Tau muốn lấy tên tờ báo là "Mấy Anh Mấy
Chị."
Tôi lại càng ngạc nhiên hơn, đưa mắt nh́n
Nam như thầm hỏi, th́ anh phá lên cười:
-Mi biết không, buổi sáng đi học qua chùa
Ba La, khi mô tau cũng thấy một mụ ăn mày, ngả nón xin tiền. Mụ ấy nói:
"Thưa mấy anh mấy chị!" Mụ nói rát cổ nhưng chẳng ai cho đồng xu teng nào.
Rồi Hè trôi qua, tôi rời Huế, không biết tờ báo
"Mấy Anh Mấy Chị" có thành
h́nh không, duy chỉ biết sau đó, ḿnh về đây để lại dự khán nhiều lớp
thanh niên khác ra các chiến trường khốc liệt như Ḥa B́nh, Na Sản, rồi
Điện Biên Phủ.
Mười năm trôi qua, tôi trở về Việt Nam vào năm 1960. Mặc dầu bận rộn trong
công việc kỹ thuật, nhưng thỉnh thoảng tôi cũng được nghe nói đến Nguyễn
Khoa Nam. Anh đă hoàn toàn đổi khác, và nay trở thành một vị chỉ huy quân
đội lừng danh...
Tôi mở cuốn "Vietnam qu'as tu fais de tes fils?" (Việt Nam, anh đă làm ǵ
các con anh?) do Pierre Darcourt, phóng viên kiêm sử gia Pháp, kể lại cuộc
phỏng vấn Tướng Nam như sau:
"Tướng Nam siết mạnh tay tôi khi ông tiếp tôi tại văn pḥng Tư Lệnh. Vị Tư
Lệnh Quân Đoàn IV, người chiến sĩ Dù, 48 tuổi, màu da sạm nắng, có vóc
dáng rắn chắc. Ông được huấn luyện cực khổ trong trường nhảy dù của Pháp,
rồi sau này được Mỹ huấn luyện về hành quân trực thăng vận."
Pierre Darcourt viết tiếp:
"Điều đầu tiên làm cho ta chú ư
đến ông là vẻ mặt của một chiến sĩ cao quư.
-Tướng Nam, tôi đến để t́m hiểu t́nh h́nh quân sự.
-Tôi xin nói về t́nh h́nh của Quân Khu
IV. Những đơn vị địa phương quân và nghĩa quân được cắt giữ ǵn lănh thổ;
do đó tôi c̣n đầy đủ 3 sư đoàn chính quy để hành quân và đánh mạnh vào
những đơn vị Cộng Sản xâm nhập từ Cao Miên. Ngày hôm qua và hôm nay, chúng
tôi chạm nặng với một trung đoàn của Công Trường 5 Bắc Việt. Chúng tôi
cũng tịch thu được trên 100 vũ khí đủ loại, kể cả đại bác không giật, súng
cối, súng phóng hỏa tiễn và luôn cả đại liên pḥng không nữa.
-Ông làm thế nào để giải thích được sự
sụp đổ ở miền Trung?
Tướng Nam vươn vai, đứng lên đi bước một
trong văn pḥng. Sau mấy phút im lặng, ông lại ngồi xuống ghế và nói tiếp:
-Ông Thiệu bị ám ảnh v́ chuyện bị người
Mỹ bỏ rơi. Tôi tin là ông Thiệu muốn làm cho t́nh h́nh đột nhiên hóa ra bi
thảm, hy vọng rằng cuối cùng, Tổng Thống Ford sẽ vượt qua được một vài
giới hạn nào đó để tiếp tục yểm trợ cho chúng tôi. Nhưng ông Thiệu tính
lầm, và chúng ta đă tốn quá nhiều giấy mực bàn về chuyện này. Cách tốt
nhất để gây áp lực với Quốc Hội Hoa Kỳ và Toà Bạch Ốc là chiến đấu tới
viên đạn cuối cùng. Ngay cả phía Bắc Việt cũng không tin rằng họ dễ thành
công đến như vậy. Bằng chứng rơ nhất là măi đến tuần qua, 4 công trường
chiến lược của miền Bắc mới vượt tuyến 17 xâm nhập miền Nam.
Tướng Nam nắm tay tôi và nói thêm:
-Chúng tôi đă làm việc với ông Thiệu gần
10 năm nay. Ông không c̣n được sự tín nhiệm của các tướng lănh. Ông ban
hành các mệnh lệnh mà không cần tham khảo ư kiến của ai. Tôi nghĩ ông
không thể thắng lướt được các biến cố. Mọi người đang nổi giận v́ quân đội
bị hạ nhục.
-Thế ông tính sao đây? Lật đổ ông Thiệu
chăng?
Tướng Nam bật lên tiếng cười chua chát:
-Dù sao, cũng không phải tôi đâu? Tôi chỉ
là một người lính chuyên nghiệp. Nhiệm vụ tôi là đánh giặc và tôi sẽ tiếp
tục đánh trận. Chính trị là chuyện bẩn thỉu. Tôi không muốn lội vào vũng
bùn nhơ nhớp đó..."
Tôi với tay lấy một quyển sách do vị cố đạo Cardière viết vào 28 tháng 4
năm 1915 trong chồng sách để trên bàn. Vị cố đạo Pièrre Cardière đă viết:
"Trong phiên họp để thuyết tŕnh về việc t́m kiếm những ngôi mộ cổ của ḍng
họ Nguyễn Khoa tại làng Tứ Tây, phía Đông Nam núi Ngự B́nh, tôi có nhờ ông
Nguyễn Khoa Đạm, giáo sư Hán Văn trường Quốc Tử Giám, và ông Nguyễn Khoa
Kỳ, Tư Vụ bộ H́nh, dịch các bia mộ, đồng thời sưu tầm gia phả ḍng họ
Nguyễn Khoa. Tôi t́m được tên một vị tướng trong tộc Nguyễn Khoa là Nguyễn
Khoa Kiên. Trong Đại Nam Chánh Biên Liệt Truyện sơ tập, và Đại Nam Liệt
Truyện Tiền Biên cũng đă viết về một danh tướng tên là Nguyễn Khoa Kiên."
Cardière viết thêm: "Nguyễn Khoa Kiên thuộc đời thứ bảy ḍng họ Nguyễn Khoa,
sanh năm Giáp Tuất 1754 và mất năm Ất Vị 1775 - đúng 200 năm trước ngày
Tướng Nguyễn Khoa Nam tự vẫn." Việt Nam ta có câu:
"Con ḍng cháu giống." Pháp th́ nói: "Bon sang ne sais pas mentir." C̣n tôi, v́ là con nhà Phật nên
tin ở thuyết luân hồi: Phải chăng Tướng Nguyễn Khoa Nam là hiện thân của
danh tướng Nguyễn Khoa Kiên, 200 năm về trước?
Cuốn sách tham khảo cuối cùng vừa được xếp lại th́ tôi cũng mệt nhoài,
choáng váng. Ngả lưng ra ghế bành, ngước nh́n lên trần ṿng cung cao vút
kiến trúc và chạm trổ theo thời đại Trung Cổ, như điện Panthéon nơi chôn
cất các vị anh hùng, danh nhân nước Pháp, đầu óc tôi đi vào không tưởng và
trí tưởng như vẫn đang đàm thoại với người quá khứ:
-Bội ơi, ngó ôn mệ tau
có oai không ?
-Th́ đại ca cũng rứa, có thua chi mô!
Đầu Hè 1993
|
|
NGUYỄN KHOA NAM